A+ | A- | Reset

Η Διαχειριστική Αρχή και τα Στρατηγικά Έργα

Με την Ατζέντα της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση και την Ατζέντα του Γκέτεμποργκ για την αειφόρο ανάπτυξη τα Κράτη-Μέλη της ΕΕ έθεσαν το στόχο να μετατρέψουν την ευρωπαϊκή ήπειρο στην πιο δυναμική και ανταγωνιστική από οικονομική απόψεως περιοχή σε παγκόσμιο επίπεδο. Με γνώμονα, λοιπόν, ότι ο θεμελιώδης λόγος παροχής οικονομικής υποστήριξης σε έργα εντός του πλαισίου των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ είναι η υποστήριξη της διαδικασίας επίτευξης γενικότερων στόχων της Κοινότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε, στην Προγραμματική Περίοδο 2007-2013, να εισάγει στην Εδαφική Συνεργασία την έννοια των «στρατηγικών έργων». Τα συγχρηματοδοτούμενα έργα των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Εδαφική Συνεργασίας θα πρέπει και αυτά –σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι στο παρελθόν- να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της δημιουργίας στρατηγικών ωφελημάτων για το σύνολο των επιλέξιμων περιοχών τους.    

Στο πλαίσιο αυτό, η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του στόχου «Ευρωπαϊκή Εδαφική Συνεργασία» ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2012 το σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας μεθοδολογικής προσέγγισης, με στόχο τον εντοπισμό θεματικών τομέων, όπου υπάρχει κοινή ανάγκη για τις δυο χώρες, που συμμετέχουν στα εκάστοτε διασυνοριακά Προγράμματα που διαχειρίζεται (πλην του ΙΡΑ Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας «Ελλάδα-πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας») να υλοποιήσουν έργα στρατηγικού χαρακτήρα. Η απόφαση για την εφαρμογή αυτής της προσέγγισης ελήφθη με έναν διττό σκοπό:

  • να ολοκληρωθεί η υλοποίηση των Προγραμμάτων στην τρέχουσα Προγραμματική Περίοδο με μια Πρόσκληση υποβολής προτάσεων Στρατηγικών Έργων, και
  • να ξεκινήσει  ταυτόχρονα η προετοιμασία των διασυνοριακών περιοχών για την επόμενη Προγραμματική Περίοδο, προσκαλώντας τους φορείς να συμμετάσχουν σε έναν κοινό σχεδιασμό έργων, που θεωρούνται ιδιαιτέρως σημαντικά για τις δυο χώρες.

 

Σημείο-κλειδί ο διάλογος για τη συνεργασία
Βασικό στοιχείο της εφαρμοζόμενης μεθοδολογίας αποφασίστηκε να είναι ο διάλογος. Ως εκ τούτου, οι ανά χώρα Εθνικοί Συντονιστές των διασυνοριακών Προγραμμάτων ανέλαβαν τη  διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς στις επιλέξιμες περιοχές τους, ενώ η ΕΥΔ ανέλαβε να συντονίσει το διάλογο με τις επιλέξιμες ελληνικές Περιφέρειες, καλώντας τες να αναδείξουν τους τομείς εκείνους που χρειάζονται στρατηγικού χαρακτήρα παρεμβάσεις.

Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε οι Προσκλήσεις για στρατηγικά έργα να διαμορφωθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε να δίνουν την ευκαιρία στους φορείς να διατυπώσουν προτάσεις που,

  1. 1.θα εμπεδώνουν τις επιπτώσεις από την διασυνοριακή συνεργασία σε  ένα μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα,
  2. 2.θα προδιαγράφουν μια πολλαπλή στόχευση, η οποία θα ανταποκρίνεται ταυτόχρονα σε τοπικούς, εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους,
  3. 3.θα έχουν ολοκληρωμένο, διεπιστημινικό και ολιστικό χαρακτήρα,
  4. 4.θα έχουν απτές και ορατές επιπτώσεις στη μέγιστη δυνατή γεωγραφική περιοχή των Προγραμμάτων, και
  5. 5.θα δημιουργούν ισχυρά και βιώσιμα σε βάθος χρόνου, σχήματα συνεργασίας.

 

Η ευρύτερη στόχευση των στρατηγικών έργων
Παράλληλα, κρίθηκε ότι είναι σκόπιμο και ωφέλιμο, να εμπλουτιστεί το περιεχόμενο του «στρατηγικού έργου» στη βάση της αξιοποίησης της τρέχουσας συγκυρίας, όπου διαμορφώνονται οι στρατηγικές αναπτυξιακές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επόμενη Προγραμματική Περίοδο (2014-2020), ώστε η όλη διαδικασία να λειτουργήσει ως πεδίο προετοιμασίας για την διαμόρφωση ολοκληρωμένων στρατηγικών για τις επιλέξιμες περιοχές έως το ορόσημο του 2020. Ως εκ τούτου, στόχος είναι οι Προσκλήσεις για στρατηγικά έργα:

  • να λειτουργήσουν ως «κλίνη δοκιμών» (test bed), για τη διαμόρφωση ευρύτερων αναπτυξιακών πολιτικών,
  • να συμβάλουν με έμμεσο, αλλά σαφή τρόπο, στην επίτευξη των στόχων της Ατζέντας «Ευρώπη 2020», δημιουργώντας μέσα από τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν, το κατάλληλο πλαίσιο για την ωρίμανση και την προδιαγραφή έργων και δράσεων, που θα χρηματοδοτηθούν στην περίοδο μέχρι το 2020,
  • να προσφέρουν την ευκαιρία στα ενδιαφερόμενα μέρη να βελτιώσουν τις διοικητικές τους ικανότητες και να οικοδομήσουν συναινέσεις και σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης σε τοπικό/ περιφερειακό επίπεδο, ώστε να προτείνουν και να υλοποιήσουν ποιοτικά αναπτυξιακά έργα, και

να λειτουργήσει ως εκκολαπτήριο ιδεών και προτάσεων, για την αδρή διαμόρφωση των Προγραμμάτων Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας της Περιόδου 2014-2020.